*Pabbajja kelimenin tam anlamıyla "ilerlemek" anlamına
gelir ve rahip olmayan bir kişinin Budist rahiplerin hayatını yaşamak için
evden ayrılıp keşişler topluluğu arasında ne zaman yaşamaya başladığını ifade
eder.
外部 (がいぶ; Gaibu) Dışarıda, Dışarı
部外 (ぶがい; Bugai) Bölümün dışında, Yabancı
性向 (せいこう; Seikou) Eğilim, Karakter
向性 (こうせい; Kousei) Yönelim, Tropizm
Sizin de bildiğiniz kelimeler varsa yorumlar
kısmına yazabilirsiniz. İyi çalışmalar…
İki karakterin sırasını tersine çevirseniz
bile, kelime olan 2 karakterli Japonca sözcükler vardır. Yerleri değiştiğinde
çoğu zaman farklı ya da diğer anlama yakın kelimeler oluyor. Bizdeki “arap - para”
gibi. Kelimelerin yeri değiştiğinde her zaman
anlamlı kelimeler çıkmayabilir aklınızda bulunsun.
本日 (ほんじつ; Honjitsu) Bugün 日本 (にほん; Nihon) Japonya
会社 (かいしゃ; Kaisha) Şirket 社会 (しゃかい; Shakai) Toplum
王女 (おうじょ; Oujo) Prenses 女王 (じょおう; Joou) Kraliçe
外国
(がいこく; Gaikoku)
Yurtdışı
国外 (こくがい; Kokugai)
Yabancı Ülke
温室 (おんしつ; Onshitsu) Sera 室温 (しつおん; Shitsuon) Oda Sıcaklığı
牛乳 (ぎゅうにゅう; Gyuunyuu): İnek sütü 乳牛 (乳牛; にゅうぎゅう;Nyuugyuu) Süt ineği
海外 (かいがい; Kaigai) Yabancı 外界 (がいかい; Gaikai) Dış Dünya
Merhaba
arkadaşlar.Bugün sizlerleはず(Hazu) konusunu işleyeceğiz. N4
konusuna dahil olan sadece はずだ (Hazuda) yapısı bu yüzden
benim aklım karışır daha fazlasını öğrenmek istemiyorum derseniz はずだ (Hazuda)yapısından
sonraki konulara çalışmanıza gerek yok. Ben daha sonra karışıklık olmaması
adına hepsini aynı yazı içinde anlatmak istedim.Çünkü diğer yapılarda はずだ (Hazuda) yapısının geçmiş ve olumsuz halleri.Daha fazla
uzatmadan konuya geçelim isterseniz.
➤はずだ (Hazuda)
［普通形 /Futsūkei］Fiil Düz Form + はずだ(Hazuda)
[い形容詞 / İ Keiyōshi] İ Sıfatı + はずだ(Hazuda)
[な形容詞/ Na Keiyōshi] Na Sıfatı + なはずだ(Na
Hazuda)
[名詞/ Meishi] İsim + のはずだ(No
Hazuda)
Anlamı
: Durum böyle olmalı / olması gerekiyor/olmalı (beklenti)
Durumlardan,
sağduyudan ve deneyimlerden yola çıkılan, öznel yargıları tanımlayan bir
gramerdir. Bir şeyin gerçekleşmesinin muhtemel olduğunu düşünüyorum, ancak
doğru olup olmadığını bilmiyorum. Örneğin; "Yıllardır Amerika'da yaşayan
birinin İngilizcesinin iyi olması gerekir yada olmalı." gibi bir
cümlede はず(Hazu) yapısı kullanılır. Güçlü bir
olasılık anlamı katar. Fiil, isim ve sıfatlarla birlikte kullanılabilir.
今日は日曜日だから、郵便局は閉まっているはずだ。
Kyō wa
nichiyōbi dakara, yūbinkyoku wa shimatte iru hazuda.
Bugün
pazar bu yüzden postanenin kapalı olması gerekiyor. (olsa gerek/olmalı.)
毎日頑張って勉強したら、きっとN1に合格するはずだ.
Mainichi
ganbatte benkyō shitara, kitto N1 ni gōkaku suru hazuda.
Eğer
her gün çok ders çalışıyorsan, mutlaka N1'i geçmen gerekir. (olsa
gerek/olmalı.)
今日は－５度か。それは寒いはずだ。
Kyō wa
-5 do ka. Sore wa samui hazuda.
Bugün
-5 derece mi? Soğuk olmalı.
火のない所に煙は立たぬと言うし、きっと理由があるはずだ。
Hi no
nai tokoro ni kemuri wa tatanu to iushi, kitto riyū ga aru hazuda.
Ateş olmayan
yerden duman çıkmaz denmesinin kesinlikle bir sebebi olmalı.
カカシさんは東京大学を卒業したから、頭がいいはずです。
Kakashi san
wa Tōkyō daigaku o sotsugyō shita kara, atama ga ī hazudesu.
Kakashi
Bey Tokyo Üniversitesi'nden mezun oldu, bu yüzden akıllı olmalı.
ナルトさんは1０年以上、トルコに住んでいるのでトルコ語が上手なはずだ。
Naruto-san
wa 10 nen ijō, Toruko ni sunde iru node Torukogo ga jōzuna hazuda.
Naruto
Bey, 10 yılı aşkın bir süredir Türkiye'de yaşıyor bu yüzden Türkçesi iyi
olmalı.
たかしさんは毎日ジョギングをしていますから、
ジョギングが好きなはずです。
Takashi san
wa mainichi jogingu o shite imasu kara, jogingu ga sukina hazudesu.
Takashi
Bey her gün koşu yapıyor, bu yüzden koşu yapmayı seviyor olmalı.
➤Bu
yapıyı olumsuz halde kullanmanın iki yöntemi vardır. İlki olumsuzluk yani ない(nai) formundan sonra はず(Hazu)
yapısını ekliyoruz.
ルイさんは今、旅行中だから、家にいないはずだ。
Mari san
wa ima, ryokōchū dakara,uchi ni inai hazuda.
Bay
Louis şimdi seyahat ediyor (seyahatin ortasında), bu yüzden evde olmamalı.
太郎くんは１6歳ですから、お酒を飲まないはずです。
Tarō kun
wa 16 sai desu kara, o sake o nomanai hazudesu.
Taro-kun
16 yaşında, bu yüzden alkol almamalı. (almaması gerekir.)
完璧な人なんていないはずだ。
Kanpekina
hito nante inai hazuda.
Mükemmel
insan diye bir şey olmamalı. (Kimse mükemmel değildir.)
➧İkincisi はず(hazu) yapısından sonra が(ga) edatıyla birlikte ない(nai) yapısını ekliyoruz. Bu konu
N3 konuları arasında yer alıyor bilginize.
➤はずがない(Hazu
ga nai)
［普通形 /Futsūkei］Fiil Düz Form + はずがない(Hazu ga nai)
[い形容詞 / İ Keiyōshi] İ Sıfatı + はずがない(Hazu
ga nai)
[な形容詞/ Na Keiyōshi] Na Sıfatı + なはずがない(Na
Hazu ga nai)
[名詞/ Meishi] İsim + のはずがない(No Hazu
ga nai)
Anlamı:
Bu olamaz/ Bu pek olası değildir/ İmkansız /durum olmamalı
Durumlardan,
sağduyudan ve deneyimlerden çıkarılan öznel yargıları bildiren ve hiçbir
olasılık olmadığını gösteren bir gramerdir. Olasılığı tamamen reddeder. Güçlü
bir inkâr anlamı vardır.
あんなまずい料理が食べられるはずがない。
Anna
mazui ryōri ga taberareru hazu ga nai.
Böyle
kötü bir yemek yemem mümkün değil.
明日までに、これらの漢字を全部覚えられるはずがない。
Ashita
made ni, korera no kanji o zenbu oboerareru hazu ga nai.
Yarına
kadar bu kanjilerin hepsini ezberleyebilmem mümkün değil. (imkansız)
自分を幸せにできない人が他人を幸せにできるはずがない。
Jibun o
shiawaseni dekinai hito ga tanin o shiawaseni dekiru hazu ga nai.
Kendini
mutlu edemeyen biri başkalarını mutlu edemez. (etmesi mümkün değil)
彼女が君にそんなことを言ったはずが無い。
Kanojo
ga kimi ni sonna koto o itta hazu ga nai.
O size
böyle bir şey söylemiş olamaz (olması mümkün değil /imkansız).
彼が言ったことは本当であるはずがない。
Kare ga
itta koto wa hontō de aru hazu ga nai.
Söylediği
şeyler doğru olamaz. (olması mümkün değil /olması imkansız).
➤Son
olarak aynı yapı olduğundan はずだった(Hazudatta) ve はずだったのに(Hazudatta no ni) yapıları da karşınıza çıkabileceğinden
değinmek istiyorum. はずだった(Hazudatta) konusunu N2
konularında anlatıldığını gördüm ancak bence zor bir konu değil.
➤はずだった／はずではなかった(Hazudatta/ Hazu dewa nakatta)
［普通形 /Futsūkei］Fiil Düz Form + はずだった／はずではなかった(Hazudatta/
hazu de wa nakatta)
[な形容詞/ Na Keiyōshi] Na Sıfatı + はずだった／はずではなかった(Hazudatta/
hazude wa nakatta)
[名詞/ Meishi] İsim + のはずだった／はずではなかった(No
hazudatta/ hazude wa nakatta)
Anlamı:Olmalıydı/Gerekiyordu/ Bu olmamalıydı/Olmaması gerekiyordu
はずだった(Hazudatta)
ve はずではなかった (Hazu dewa nakatta) yapısı はず(Hazu) yapısının geçmiş halidir. İşler beklediği gibi
olmadığı zaman kullanılır. Konuşmacının pişmanlık, hayal
kırıklığı, memnuniyetsizlik veya tatminsizlik gibi duygularını
ifade eder. はずだったのに(Hazudatta no ni) şeklinde de
kullanılır ve のに (no ni) hayal kırıklığını ifade
eder.
１７時の飛行機で帰るはずだったのに、大雪の影響でそうはいかなくなった。
17 Ji
no hikōki de kaeru hazudatta no ni, taisetsu no eikyō de sō wa ikanaku natta.
17:
00'de uçakla geri dönmem gerekiyordu, ama şiddetli kar yağışı beni durdurdu.
列車は６時到着のはずだった。
Ressha
wa 6 ji tōchaku no hazudatta.
Trenin
saat 6 da gelmesi gerekiyordu.(gelmeliydi/gelmiş olmalıydı.)
友達とは昨日、会うはずだった。
Tomodachi
to wa kinō, au hazudatta.
Dün
arkadaşımla buluşmam gerekiyordu.
私の人生こんなはずじゃなかった。
Watashi no jinsei konna hazu janakatta.
Hayatımın
böyle olması gerekmiyordu.
こんな長い時間寝るはずではなかった。
Kon'na
nagai jikan neru hazude wa nakatta.
Çok
uzun süre uyumamam gerekiyordu.
Çok
uzun bir konu oldu. Umarım gözünüz korkmaz. Herkese şimdiden iyi çalışmalar
dilerim. Aklınıza takılan yerleri yorumlar kısmından yazmayı unutmayın...
Merhaba
arkadaşlar. Bugün Japonca çeviri üzerine bir yazı yazmaya karar verdim. Çeviri
nasıl yapılır, nelere dikkat etmek gerekir ve çeviri de yardımcı olabilecek
materyaller nedir. Öncelikle
çeviride kullanabileceğiniz kitaplara bakalım.
Kitabın
adı: Japonca Deyimler Sözlüğü
Hazırlayan:
Okan Haluk Akbay
Yayınevi
: Kömen Yayınları
Baskı
Yılı: Aralık 2011
Sayfa
Sayısı : 361
Deyimler, çeviride üzerinde önemle durulması gereken konuların arasında. Türkçe de olduğu
gibi Japonca ’da da bolca deyimler bulunmakta. Bir roman veya her hangi bir
metinde karşımıza çıkan kelimeyi tek tek aratıp cümle kurmaya kalktığımızda
anlamsız şeyler karşımıza çıkmakta. İşte böyle anlarda kelime öbeğinin deyim
olup olmadığını kontrol etmek sağlıklı bir çeviride olması gereken kurallardan
biridir.
Okan Haluk Akbay’ın deyimler sözlüğünde genelde karşıma çıkan kelimelerin
%70 yakınını bulabildim. Bendeki eski bir basımı.LiteraTürk Academia Yayınları’ndan
yeni basım yapılmış. Deyimler alfabetik sıraya göre önce deyimin hiragana ile
yazımı, sonra parantez içinde kanji ile yazımı ve alta da kısaca Türkçe
karşılığı verilmiş. Oldukça kullanışlı hazırlanmış.
Kitabın
adı: Japonca Atasözlerinden Seçmeler
Hazırlayan:
Okan Haluk Akbay
Yayınevi
: LiteraTürk Academia Yayınları
Baskı
Yılı: Şubat, 2015
Sayfa
Sayısı : 184
Kitap güzel
hazırlanmış. Japonca bilmeyen biri bile alıp okuyabilir çünkü deyimler sözlüğü
gibi sadece Japoncası değil romanji (roman alfabesi) ile yazımına da kitapta yer
verilmiş. Çeviri de atasözleri karşımıza deyimler kadar sık çıkmıyor açıkçası
ama yine de lazım olduğu zamanlar olabiliyor.
Özellikle de Akutagawa Ryuunosuke
gibi eski yazarlarının eserlerini çeviriyorsanız karşınıza çıkma oranı artıyor.
Genelde bu kitapta da aradığım atasözlerinin büyük bir kısmını bulabildim. Bir, iki kanjinin okunuşunda yazım hatası buldum bilginiz olsun. Açık
ve anlaşılır da yazılmış. Tavsiye ederim.
Kitabın
adı: Japonca Yoji Jukugo Sözlüğü
Hazırlayan:
Okan Haluk Akbay
Yayınevi
: LiteraTürk Academia Yayınları
Baskı
Yılı: Haziran, 2018
Sayfa
Sayısı : 140
Öncelikle
Yoji Jukugo nedir onu açıklayalım. Yoji Jukugo dört kanji karakterinden oluşan
kalıplaşmış sözcüklere denir. Eski bir yazarın eserlerini çevirirken karşıma
sürekli çıkınca bu kitabı almaya karar verdim.
Çokta işime yaradı. Hem
Japoncası hem de okunuşu mevcut. Atasözlerindeki gibi Japonca bilmeyen biri
bile alabilir.
Tavsiye
ederim.
Kitabın
adı: Japonca İfade Kalıpları
Hazırlayan:
Okan Haluk Akbay
Yayınevi
: LiteraTürk Academia Yayınları
Baskı
Yılı: Nisan, 2018
Sayfa
Sayısı : 357
Çevir
yaparken en sık karşılaşılan sorunlardan biri dil bilgisi eksikliği. Japoncada ne kadar iyi olsanız da unuttuğunuz
veya görmediğiniz bir kalıp olabiliyor. Burada bu kitap devreye giriyor.
Dil bilgisi kalıbı, kısaca anlamı ve örneği ile birlikte veriyor. Böylece kısaca bilgi sahibi olabiliyorsunuz.
Japonca yeterlilik sınavına çalışanlar içinde konu tekrarı adına faydalı bir
kitap.
Yalnız uyaralım alt yapısı olmayan biri için anlaşılması zor olabilir. Çünkü
kalıp nasıl kullanılır, nerede kullanır gibi ayrıntılı bilgi vermiyor. Bu kitabın
bir de test kitabı var fakat henüz almadım. Alan varsa fikirlerini aşağıya
yorum olarak bırakabilir. Geldik birkaç
site önerisine.
Benim de kullandığım
Japonca-İngilizce sözlük. Aradığınız her kelimeyi bulabiliyorsunuz. Burada
bulamadığınız kelimeler genelde eski, günümüzde kullanılmayan ya da farklı
lehçelere ait kelimeler oluyor. İngilizceniz yoksa siteyi Google Translate’den
otomatik çevirebilir ya da Tureng kullanabilirsiniz. (Akademik çevirilerde
Tureng’i öneriyorum.) Aratırken seçtiğiniz etiketlerle kelimenin geçtiği cümle
örnekleri bulabilir, kanji arattırıp kanjinin geçtiği kelimelerin listesine
ulaşabilirsiniz. Fiillerin çekimlerine bakabilirsiniz. Oldukça kapsamlı bir
site.
Diyelim
ki arattırdığınız kelimeyi bulamadınız. O zaman chiebukuro.yahoo.co.jp sitesi devreye giriyor. Bu site bizdeki ekşi
sözlük gibi. Hotmail adresi ile üye oluyorsunuz. Merak ettiğiniz soruyu yazıyorsunuz,
hangi alana girdiğini seçiyorsunuz ve gönderiyorsunuz. Genelde bir iki gün içinde
cevap geliyor.
Mantık ekşi sözlükle aynı. Cevap geldiğinde en iyi cevabı seçip
teşekkür mesajı yazabilirsiniz. Açıkçası benim için büyük bir kurtarıcı
olmuştu. Japon arkadaşı olmayanlar için faydalı bir site. Siz de başkalarının
sorularını cevaplayabilirsiniz.
Unutmadan site tamamen Japonca. Yine Google
Translate’den yardım alarak siteyi otomatik çevirip kullanabilirsiniz ama soruları
Japonca yazmanız gerektiğini unutmayın.
Geldik son konuya. Bu site
de eski dili yeni dili çeviriyor. Eski dil derken ne demek istiyorsun diyebilirsiniz.
Hemen açıklayalım. Meiji Restorasyonundan önce, yazım ve konuşma arasındaki
artan tutarsızlıktan memnuniyetsizlik vardı. 16 Kasım 1946'da, (II. Dünya
Savaşı'ndan hemen sonra) kabine modern yazı sisteminde reformun bir
parçası olarak modern Japon yazımını başlattı. 1986'da daha da değiştirildi.
Örneğin ゐ / ヰ (wi) ve ゑ / ヱ (we) bunlar "i" ve
"e" olarak telaffuz ediliyordu. Mashō (ましょう) çekimi maseu ( ませう ) ve Desho ( でしょう ) çekimi deseu ( でせう ) şeklinde yazılıyordu. Bazı
eski kanjilerin yerine yeni kullanımları getirildi gibi. Bu は, を, へedatlarının
ha, wo, he yazılıp wa, o, e okumasının sebebidir. Ya da こんにちは(Konnichiha)／こんばんは(Konbanha) yazılıp
Konnichiwa , Konbanwa şeklinde okunmasının. Ayrıntılı bilgi için
araştırabilirsiniz.
Siteye gelecek olursak karşınıza böyle eski bir metin çıkarsa -ki
çoğu eski yazarın eserleri eski dilde yazılmıştır- bu siteden yeni kana yazımına
çevirebilirsiniz. Tek yapmanız gereken kopyala yapıştır deyip okla gösterdiğim
butonlardan birine basmanız. Alt kısımda çevirisine ulaşabilirsiniz.
Kitabın
adı: Japonca’dan Türkçe’ye Yolculuk
Hazırlayan:
Oğuz Baykara
Yayınevi
: Ayraç Yayınları
Baskı
Yılı: Ocak, 2017
Sayfa
Sayısı : 130
Bir de ekstra olarak Japonca çeviri üzerine yazılmış bu kitabı
tavsiye ediyorum. Yazarın daha önce tanıtımını yaptığımız “Temel Japonca-Türkçe Sözlük” ünü yazarken edindiği deneyimler üzerinden Japonca ve Japoncadan
Türkçe’ ye çeviri nasıl yapılır, nelere dikkat edilmelidir kısaca anlatıyor.
Açıkçası piyasadaki tüm çeviri hakkındaki kitaplar İngilizce üzerine olduğu için bu kitabı bulmak beni çok mutlu etmişti. Çeviri hayatına
başlayanların okumasını tavsiye ederim.
Son olarak çeviride
bazen yazarların kendi türettiği kelimeler, Türkçeye çevirmesi zor yansımalar, (örneğin
bir leyleğin çıkardığı ses ya da karın düşerken çıkardığı ses gibi) lehçe
farklılıkları vesaire olabiliyor. Böyle durumlarda en uygun kelimeyi bulabilmek
zor oluyor. Bazı zamanlar da Türkçe sizin için yetersiz de kalabiliyor. Bu gibi anlarda yukarıda bahsettiğim sitede
Japonlara sorabilir varsa Japon arkadaşlarınızdan yardım alabilir ve
etrafınızdaki insanlardan uygun kelime fikirleri danışabilirsiniz. Bu işi
seviyorsanız eseriniz bitip de elinize aldığınızda sizden mutlusu yoktur. Anlamadığınız
ya da merak ettiğiniz kısımları yorum kısmına bırakmayı unutmayın. Çevirmen
arkadaşlara şimdiden kolay gelsin...
