あげる/上げる/Ageru/Vermek

Merhaba arkadaşlar bugün sizlerle あげる(Ageru) yapısını işleyeceğiz. Birkaç farklı kullanımı olduğundan uzun bir yazı oldu.Bu yüzden もらう(Morau) veくれる(Kureru) yapılarına geçmedim.Bu yazımızı iyice anladıktan sonra, yazacağım もらう(Morau) veくれる(Kureru)  yazılara geçin lütfen.Böylece aklınız karışmamış olur.İsterseniz çok uzatmadan konuya geçelim.

あげる(Ageru)=Vermek

"A İsimは(va)/が(ga)+B İsimに(ni)+Nesne+を(o)+あげる(ageru)"

Bizim veya birilerinin başka birine bir şey verdiğini söylerken kullanılır. あげる(Ageru)dan önce を(wo), ikinci özneden sonra ise に(ni) edatı gelir.に(ni) kime verildiğini belirtir.Örneğin;

私は友達におかしをあげました。

Watashi wa tomodachi ni okashi o agemashita.

Arkadaşıma tatlı verdim.

(私は) 山田さんにペンをあげました。

(Watashi wa ) Yamada-san ni pen o agemashita.

Yamada Bey’e kalem verdim.

お母さんに花をあげました。

Okāsan ni hana o agemashita.

Anneme çiçek verdim.

子供に人形をあげました。

Kodomo ni ningyō o agemashita.

Çocuğa oyuncak bebek verdim.

🔺Üst mevkiden olan biri için (öğretmen,patron,müşteri v.b.) あげる(Ageru) karşı tarafı küçümseyen bir anlama geldiğinden kullanılmaz. あげる(Ageru)’nun yerine daha mütevazı olan 差し上げる(Sashiageru) kullanılır.

私は先生に国のお土産をさしあげました。

Watashi wa sensei ni kuni no omiyage o sashiagemashita.

Öğretmenime hatıra verdim(sundum.)

🔺Kendimizden seviyece en altta olan kişiler için (çocuklar,bitkiler veya hayvanlar)やる (Yaru) kullanılır.

毎日うちの犬にえさをやります。

Mainichi uchino inu ni esa o yarimasu

Her gün köpeğime mama veririm.(Köpeğimi her gün beslerim.)

牛に乾草をやりました。

Ushi ni hoshikusa o yarimashita.

İneğe saman verdim(besledim.)

"Fiil-て(te)formu + やる(yaru)/あげる(ageru)/さしあげる(sashiageru)"

Başka birisine bizim veya bir başkasının yapmış olduğu iyiliklerden bahsederken kullanılır.Örneğin;

わたしは母に新しい車を買ってあげました。

Watashi wa haha ni atarashii kuruma o katte agemashita.

Anneme yeni bir araba aldım.

彼女を許してあげますか。

Kanojo o yurushite agemasu ka.

Onu affedecek misin?(affedi verecek misin?)

先生のかばんを持ってさしあげました。

Sensei no kaban o motte sashiagemashita.

Öğretmenimin çantasını taşıdım.(taşıyı verdim)

妹にゲームを買ってあげました。

Imōto ni gēmu o katte agemashita.

Kız kardeşime bir oyun aldım.(alıp verdim)

➽Önceki yapıda geçerli olan kurallar(さしあげる(Sashiageru) ve やる(Yaru) kuralı) bu yapı içinde geçerlidir.

➽Normal fiil gibi çekimlenir.

花に水をやりません。

Hana ni mizu o yarimasen.

Çiçekleri sulamayacağım.

泣いても許してあげない。

Naitemo yurushite agenai

Ağlasan bile seni affetmeyeceğim.

Bugünkü konumuz bu kadar.Anlamadığınız yerleri sormayı unutmayın iyi çalışmalar:)

Bu gün　のに(Noni) kalıbını göreceğiz.”Buna rağmen,rağmen “ gibi anlamları vardır.Hoşnutsuzluk,şaşırma,hayal kırıklığı gibi duyguları iletirken kullanılır.Cümlelerdeki kullanım şekli;

普通形(Düz form) + のに(Noni) kalıbı

な形容詞(Na sıfatı) だ(da) な(na)  , 名詞(isim) だ(da) な(na)

Örneklere bakarak daha iyi anlayabiliriz.

かぜをひいているのに、学校に行くんですか。

(Kaze o hīteiru noni, gakkō ni ikundesu ka.)

Grip olmana rağmen okula mı gittin?

もう九月なのに、とても暑いですね。

(Mō kugatsu na noni, totemo atsuidesune.)

Çoktan eylül ayı olmasına rağmen çok sıcak.

たくさん食べたのに、もうおなかがすいたんです。

(Takusan tabeta noni, mō onaka ga suitandesu. )

Çok fazla yememe rağmen hala  karnım aç.

あの人はもう70歳なのに、毎日10キロ走っています。

(Ano hito wa mō 70-saina noni, mainichi 10-kiro hashitteimasu. )

O kişi 70 yaşında olmasına rağmen, her gün 10 kilometre koşuyor.

日本語4年勉強したのに、日本語が下手です。

(Nihongo 4-nen benkyōshita noni, nihongo ga hetadesu.)

Japoncaya 4 yıldır çalışmasına rağmen Japoncası kötü.

明日テストがあるのに、テレビを見ています。

(Ashita tesuto ga aru noni, terebi o miteimasu.)

Yarın sınavı olmasına rağmen televizyon izliyor.

Oldukça kolay ve sık kullanılan bir kalıp.Anlamadığınız  bir yer olursa yorum kısmından bize ulaşabilirsiniz.Şimdiden kolay gelsin.:)

 Bu gün という意味(toiu imi) kalıbını göreceğiz.Bir kelime veya bir sembolü açıklarken kullanılır. という(toiu) “denilen,demek” 意味(imi)  “anlam” demek.Türkçeye çevrisi”... denilen şeyin anlamı”,”...dediğimizin anlamı” şeklinde olabilir.

Kullanım şekli şu şekildedir.

普通形(düz form) + という意味 (toiu imi)

Örneklere bakalım;

日本語の「すみません」は、ありがとうという意味でも使います。

(Nihongo no `sumimasen' wa, arigatō toiu imi demo tsukaimasu.)

Japonca da  "üzgünüm" , teşekkür ederim anlamında da kullanılır.

A:あの、この”X”はどういう意味ですか

(Ano, kono ”X”　wa dōiu imidesu ka)

A:Şey, bu “ X” ne anlama geliyor?

B:答えがちょっと違うという意味です。

(kotae ga chotto chigau toiu imidesu.)

B:Cevabın biraz farklı olduğu anlamına geliyor.

「礼状」、はお礼の手紙という意味です。

(Reijō', wa orei no tegami toiu imidesu.)

" Reijō "  teşekkür mektubu anlamına gelir.

İsim ve na sıfatı+という意味(toiu imi)  Henüz bu formaları görmedik ama
Fiil+意向形(İstek formu)/命令形(Emir formu)+ という意味(toiu imi) şeklinde kullanımı da vardır.

Bu gün 可能形(Kanoukei formunu) öğreneceğiz.Bu form fiillerde kullanılır ve fiile –ebilmek anlamı katar.Örneğin yazabilirim,gidebilir derken kullanılır.Öncelikle nasıl çekimlendiğine bakalım.

	辞書形(Fiil sözlük formu)	可能形(Kanukei formu)
1.Grup fiil	書く(Kaku)	書ける(Kakeru)
	遊ぶ(Asabu)	遊べる(Asoberu)
	読む(Yomu)	読める(Yomeru)
2.Grup fiil	起きる(Okiru)	起きられる(Okirareru)
	食べる(Taberu)	食べられる(Taberareru)
	見る(Miru)	見られる(Mirareru)
3.Grup fiil	来る(Kuru)	来られる(Korareru)
	する(Suru)	できる(Dekiru)

Yukarıdaki tablodada gördüğünüz gibi 1 .grup fiileri - e bilmek formuna çekimlerken sözlük formundaki fiilin son harfi hiragana tablosundaki “え(e)” satırına göre çekimlenir. Yani eğer fiilimizく (ku) ile bitmişsse く(ku) harfinin “え(e)”  satırına denk gelenけ( ke) olarak çekimlenir. Fiilin sonuna る(ru) eklenerek  -ebilmek fiilin yalın haline ulaşmış oluruz.

Hiragana tablosunu bilmeyenler için aşağıya ekledim buradan bakabilirsiniz.

A あ	İ い	U う	E え	O お
Ka か	Ki き	Ku く	Ke  け	Ko こ
Sa さ	Shi し	Su す	Se せ	So そ
Ta た	Chiち	Tsuつ	Te て	To と
Na な	Ni に	Nu ぬ	Ne ね	No の
Ha は	Hi ひ	Fu ふ	He へ	Ho ほ
Ma ま	Mi み	Mu む	Me め	Mo も
Yaや		Yuゆ		Yo よ
Ra ら	Ri  り	Ru る	Re れ	Ro ろ
Wa わ				Wo を
Nん

2.Grup fiilerde sondaki る(ru)  atılıp　られる( rareru) eklenir.

3.grup fiiller düzensiz fiildir. Özel çekimleri tablodaki gibidir.

Gelelim örneklere ;

山田さんはピアノがひけます。

(Yamada-san wa piano ga hikemasu.)

Yamada bey piyano çalabilir.

イタチは料理が作れます。

(Itachi wa ryōri ga tsukuremasu.)

İtachi yemek yapabilir.

日本語が書けます。

(Nihongo ga kakemasu.)

Japonca yazabilir.

新聞が読めます。

(Shinbun ga yomemasu.)

Gazete okuyabilir.

一人で来られます。

(Hitori de koraremasu.)

Tek başına gelebilir.

一人で食べられます。

(Hitori de taberaremasu)

Tek başına yiyebilir.

Not 1:可能形(Kanoukei formu) da Tüm fiiller 2. Grup fiil olarak çekimlenir. Örneğin;　書く( kaku) -e bilmek formu 書ける(kakeru) dur. ます形(Masuformu) 書けます(kakemasu) olur ない形(naiformu) 書けない(kakenai) て形(teformu) 書けて(kakete) た形(taformu)　書けた (kaketa) şeklindedir.

山田さんはピアノがひけません。

(Yamada-san wa piano ga hikemasen.)

Yamada bey piyano çalamaz.

イタチは料理が作れません。

(Itachi wa ryōri ga tsukuremasen.)

İtachi yemek yapamaz.

日本語が書けません。

(Nihongo ga kakemasen.)

Japonca yazamaz.

新聞が読めません。

(Shinbun ga yomemasen)

Gazete okuyamaz.

一人で来られません。

(Hitori de koraremasen.)

Tek başına gelemez.

一人で食べられません。

(Hitori de taberaremasen.)

Tek başına yiyemez.

Not 2: 2.grup fiillerde konuşma anında食べれる (taberere)　見れる (mireru) gibi ら(ra) teleffuz edilmeden de kullanılabilinir.

Not 3:可能形(Kanoukei formu) cümlelerde nesneyi gösteren を(wo) etatı yerine が(ga) kullanılabilinir.

お酒が飲めません。

(O sake ga nomemasen.)

Ben içki(sake) içemem.

日本語の新聞が読めます

(Nihongo no shinbun ga yomemasu)

Ben Japonca gazete okuyamam.

Önemli:
Doğal olarak duyulan  şeyler için 聞こえる(kikoeru) doğal olarak görülen şeyler için　見える( mieru) kullanılır.Bilinçli olarak gördüğümüz ,izlediğimiz şeyler için　見られる (mirareru),bilinçli duyduğumuz işittiğimiz şeyler için 聞ける(kikeru) kullanılır.

Örneğin;

窓から木が見えます。

(Mado kara ki ga miemasu.)

Pencereden ağaçlar görünebilir.(Görülür)

日本ではいろいろな国の映画が見られます。

(Nihonde wa iroirona kuni no eiga ga miraremasu.)

Japonya’da farklı ülkelerin filmleri izlene bilinir.

Gibi ilk cümlede doğal olarak meydana gelen etkimiz olmayan bir olaydan bahsettiğimizden 見える(mieru) kullandık.İkinci cümlede ise isteğimize bağlı olduğundan 　見られる(mirareru) kullanılmış.

Not 4:可能形(Kanoukei)  sadece kişinin gönüllü olarak seçtiği eylemlerde kullanılır.”Sorun olmak”.”yorulmak”,”hasta olmak”, “otobüse vb. yetişmek” gibi kişinin isteğiyle alakası olamayan fiillerde kullanılmaz.

電車に間に合えますか。⇒間に合いますか。

(Densha ni maniaemasu ka. Maniaimasu ka.)

Trene yetişebildin mi ?

Not 5: Ayrıca cansız bir nesne konu olduğu zaman örneğin su çıkabilir gibi cümlelerde kullanılmaz.

このかばんは荷物がたくさん入れますよ。⇒入りますよ。

(Kono kaban wa nimotsu ga takusan iremasu yo. Hairimasu yo.)

Bu çantaya bir sürü eşya girebilir.

Biraz uzunca bir konu oldu ama dikkat okuyup tekrar ederseniz kolay bir konu olduğunu göreceksiniz.Sık kullanılan bir form bilmenizde fayda var. Anlamadığınız kısımları yoruma bırakabilirsiniz yada örnek cümlelerinizi yazarak sizin gibi Japonca öğrenenlere anlamasında  yardımcı olabilirsiniz. Şimdiden kolay gelsin.