Fiiler ない (Nai ) formuna çevrilerek olumsuz hale getirilir.て(Te) formu gibi pek çok yerde kullanılan bir kalıptır.Bu yüzden mutlaka öğrenmeniz gerekmektedir.İsterseniz önce fiileri ない(nai) formuna nasıl getirildiğini tabloda inceleyelim.

1.Grup Fiiller

ます刑 (Masu Formu)		ない刑 (Nai formu)
買いますSatın almak	Kaimasu	買わないSatın almamak	Kawanai
待ちますBeklemek	Machimasu	待たないBeklememek	Matanai
売りますSatmak	Urimasu	売らないSatmamak	Uranai
死にますÖlmek	Shinimasu	死なないÖlmemek	Shinanai
読みますOkumak	Yomimasu	読まないOkumamak	Yomanai
遊びますEğlenmek	Asobimasu	遊ばないEğlenmemek	Asobanai
聞きますDuymak	Kikimasu	聞かないDuymamak	Kikanai
泳ぎますYüzmek	Oyogimasu	泳がないYüzmemek	Oyoganai
貸しますÖdünç vermek	Kashimasu	貸さないÖdünç vermemek	Kasanai

Birinci grup fiillerde ます(masu) ekinden önceki harf de い (i) satırından bir ses bulunmaktadır.Örneğin 書きます(Kakimasu)fiili masu ekinden önceki harf き(ki) harfidir ve い (i) satırından bir ses bulunmaktadır.Bu sesi あ(a ) satırından bir harfle değiştirmemiz gerekmektedir.き(ki) harfinin あ(a )  satırındaki sesiか(ka )olduğundanか( ka) sesiyle değiştirilir ve sonuna ない(nai) getirilir.書きます(Kakimasu) fiili 書かない(kakanai) olur.Daha iyi anlayabilmek için okunuşlarını romanjiyle (latin alfabesiyle )yazabilirsiniz.İstisnai olarak sonuい (i) sesiyle biten fiillerあ (a) sesi yerine わ(wa) sesine dönüştürülür.Örneğin 買います(kaimasu) fiili 買わない(kawanai) olur.

A あ	İ い	U う	E え	O お
Ka か	Ki き	Ku く	Ke  け	Ko こ
Sa さ	Shi し	Su す	Se せ	So そ
Ta た	Chiち	Tsuつ	Te て	To と
Na な	Ni に	Nu ぬ	Ne ね	No の
Ha は	Hi ひ	Fu ふ	He へ	Ho ほ
Ma ま	Mi み	Mu む	Me め	Mo も
Yaや		Yuゆ		Yo よ
Ra ら	Ri  り	Ru る	Re れ	Ro ろ
Wa わ				Wo を
Nん

  

2.Grup Fiiller

ます刑/Masu Formu		ない刑/Nai formu
寝ますUyumak	Nemasu	寝ないUyumamak	Nenai
見ますGörmek	Mimasu	見ない Görmemek	Minai
食べますYemek	Tabemasu	食べない Yememek	Tabenai
いますOlmak	İmasu	いない Olmamak	İnai
入れますGirmek	İremasu	入れない Girmemek	İrenai

İkinci grup fiiller daha kolay.Sadece yapmanız gerekenます (masu) atıp yerine ない(nai) getirmek böylece olumsuz yapmış oluyoruz.

3.Grup Fiiller

ます刑/Masu Formu		ない刑/Nai formu
来ますGelmek	Kimasu	こないGelmemek	Konai
しますYapmak	Shimasu	しないYapmamak	Shinai

Üçüncü grup fiiller istisnai olduğundan tabloda olduğu gibi ezberlemeniz gerekmektedir.

Yapıyı birde cümle içerisinde görelim;

子供は食べない。

Kodomo wa tabenai.

Çocuk yemek yemiyor.

分からない。

Wakaranai.

Anlamıyorum.

家族がいない。

Kazoku ga inai.

Ailem yok.

酒は飲まない。

Sake wa nomanai.

İçki(japon şarabı sake) içmiyor.

学校へ行かない。

Gakkou e ikanai.

Okula gitmiyor.

ません(masen) ile aynı anlama geliyor.Fakatません (masen) den farklı olarak daha samimidir.Arkadaşlar arasında veya samimi olduğumuz kişilerle konuşurken kullanılır.Bu yapıya düz form denmektedir Bu konuyu daha görmediğimizden üzerinde çok durmuyorum.Diğer konularda farklı kalıplarla kullanılarak oluşturulan cümlelerde daha iyi anlayacağınızı düşünüyorum.Hepinize kolay gelsin.

Bir şeyi yapmak istediğini belirtirken yada dinleyicinin ne yapmak istediğini sorarken kullanılır.İstiyorum gibi bir anlamı var.Sadece fiillere gelir.

Fiil:ます刑(Masu Çekimi)+たい(tai)+です(desu)

ます刑(Masu formu) ile çekimlediğimiz fiilden ます(masu) kısmını atıp たい(tai) ekliyoruz.Sonuna da isim cümlelerine gelen です(desu) ekliyoruz.Örneğin;

大学へ行きます。

(Daigaku e ikimasu.)

Üniversiteye gidiyorum.

大学へ行きたいです。

(Daigaku e ikitaidesu.)

Üniversiteye gitmek istiyorum.

たい(tai)  kalıbının çekimi い(i) sıfatıyla aynıdır.Geçmiş zaman olumsuz çekimi de şu şekilde;   

                             

   

	OLUMLU	OLUMSUZ
ŞİMDİKİ ZAMAN	行きたいです。(İkitaidesu.) Gitmek istiyorum.	行きたくないです。 (İkitakunaidesu.) Gitmek istemiyorum.
GEÇMİŞ ZAMAN	行きたかったです。(İkitakattadesu.) Gitmek istedim.	行きたくなかったです。(İkitakunakattadesu.) Gitmek istemedim.

 Örneklere bakalım;

学校へ行きたくないです。

(Gakkō e ikitakunaidesu. )

Okula gitmek istemiyorum.

映画を見たいです。

(Eiga o mitaidesu.)

Film izlemek istiyorum.

寿司を食べたかったです。

(Sushi o tabetakattadesu.)

Suşi yemek istedim.

日本へ行きたいです。

(Nihon e ikitaidesu.)

Japonya'ya gitmek istiyorum.

本を書きたいです。

(Hon o kakitaidesu.)

Kitap yazmak istiyorum.

子供のとき牛乳を飲みたくなかったです。

(Kodomo no toki gyūnyū o nomitakunakattadesu.)

Çocukken süt içmek istemiyordum.

⇨ たい(tai) kalıbı üçüncü şahıslar için kullanılamaz!

⇨Birine ikramda bulunurken veya bir şey yapmayı teklif ederken kullanılmaz!

Bu kalıp cümlenin sonuna gelir ve gelecek hakkındaki planlarımızdan bahsederken kullanılır''...Yapmayı planlıyorum'' ,  ''...yapmaya niyetim var.'' gibi bir anlamı var.Gelecekte yapmayı düşündüğümüz şeylerden bahsettiğimiz için çoğunlukla fiilllerle kullanılır.

İsim:İsim+の(no)+つもりです(tsumoridesu)
Fiilerde: Sözlük Formu+つもりです(tsumoridesu)
Na Sıfatı:な(na)+つもりです(tsumoridesu)
İ Sıfatı: つもりです(tsumoridesu.)

明日東京へ行くつもりです。

(Ashita Tokyo e iku tsumoridesu.)

Yarın Tokyo’ya gitmeyi planlıyorum(niyetim var.)

ナルトは何をするつもりですか。

Naruto wa nani o suru tsumoridesuka.

Naruto ne yapmayı planlıyor.(niyetinde.)

携帯電話を買うつもりです。

Keitaidenwa o kau tsumoridesu.

Cep telefonu almayı planlıyorum.(niyetindeyim.)

トモエは何を勉強するつもりですか

Tomoe wa nan o benkyousuru tsumoridesuka.

Tomoe ne çalışmayı planlıyor? (niyetinde)

私は映画を見に行くつもりです.

Watashi wa eiga o mi ni iku tsumoridesu.

Ben film izlemeye gitmeyi planlıyorum(niyetindeyim.)

 

学問に王道なし。

がくもんにおうどうなし。

Gakumon ni ōdō nashi. 

Öğrenmenin kısa yolu yoktur.

Kısa sürede ve kolayca bilgi sahibi olamayız. Yeni bir şeyler öğrenebilmek için zor ve uzun bir yoldan geçmemiz gerekir.

文は人なり。

ぶんはひとなり。

Bun wa hitonari.

Cümle bir kişidir.

Ｃümle yazarın kişiliğiyle ifade edilir. Cümlelere bakarsanız, yazarın kim olduğunu anlayabilirsiniz.

  

天に二つの日なし,地に二の王なし。

てんにふたつのひなし、ちににのおうなし。

Ten ni futatsu no hi nashi,-chi ni ni no ō nashi.

Gökyüzünde iki güneş (olmaz),yeryüzünde iki hükümdar olmaz.

Bir yerde sadece tek bir lider olur. Aynı yerde çift başlılık kargaşaya yol açar.

一銭を笑う者は一銭に泣く

いっせんをわらうものはいっせんになく

İssen o warau mono wa issen ni naku.

Bir kuruşa gülen(kişi),Bir kuruş (için) ağlar.

Para az diye hor görülmemelidir. Bir kuruşa bile günü gelindiğinde muhtaç olunur. Paranın azı çoğu yoktur. Parayı az görüp çarçur etmek yerine biriktirilmelidir.

初心忘れるべからず

しょしんわすれるべからず

Shoshin wasureru bekarazu.

Asıl niyet (Başlangıç ruhu) unutulmamalıdır.

Herkes yeni bir şeylere heyecan ve hevesle başlar fakat bazen bu hisler ilerleyen zamanlarda azalır veya kaybolur. Bir şeylere başladığımızda kararlılığımızı ve heyecanımızı kaybetmemeli ve başlangıçtaki duygularımızı taze tutmalıyız.